كتاب تاريخ تصوف (۱) اولين جلد از مجموعهاي است كه در آن تطور عرفان اسلامي از آغاز تا كنون بررسي و تحليل ميشود و به صورت گزيده به محورهاي مهم تاريخ تصوف اشاره ميشود. مؤلفان، نخست به جايگاه عرفان و تصوف در معارف و علوم اسلامي ميپردازند و سپس بحث سرچشمه عرفان اسلامي را پيش ميكشند. در ادامه به سير تصوف و عرفان اسلامي از آغاز تا قرن هفتم هجري نگاهي مفصل شده است. سير و سلوك نام فصل پاياني اين كتاب است كه براي دانشجويان رشته الهيات گرايش اديان و عرفان در مقطع كارشناسي به عنوان منبع اصلي درس «تاريخ تصوف (۱)» به ارزش ۲ واحد تدوين شده است.استاد، خيلي سعي ميكرد تا بتواند ما را "كتابخوان" كند نه اينكه اهل مطالعه نباشيم. بهتر است بگويم تلاش ميكرد ما "كتاب درسي خوان" بشويم؛ چرا كه جزوه را به كتاب درسي ترجيح ميداديم. در مرحله بعد، اگر هر كتاب را داراي يك خط سير منطقي و يك گفتمان (discourse) بدانيم، آنچه از كتاب ميخوانديم تكههاي مقطعي در حد رفع حاجت بود وگر نه همان جزوه در اولويت بود. بررسي اين نكته كه چرا ما "كتاب درسي خوان" نبوديم خود به همايشي بزرگ نياز دارد كه خوشبختانه تا چند ماه ديگر به همت «سمت» برگزار ميشود. يكي از اين دلايل كه به اعتقاد من جاي بحث دارد ادبيات و شيوه نگارش كتابهاي درسي است كه به جاي اينكه دانشجو را جذب كند رنجش ميدهد. اينجا اصلاً بحث محتوا (content) نيست بلكه صحبت از قالب، شيوه و مانيفستي است كه براي رساندن منظور و انتقال محتوا به كار گرفته ميشود. به نظر ميرسد ادبيات كتابهاي درسي ما بيش از حد خشك و رسمي است و روايي لازم را ندارد. نويسنده كتاب خودش را در جبههاي مقابل خواننده قرار ميدهد و به عبارتي از وي فاصله ميگيرد. در مورد كتابهاي ترجمهاي مشكل دو چندان و ضعف ترجمه هم مزيد بر علت ميشود. يك استاد خوب، لزوماً يك نويسنده خوب نيست اما بايد در نظر گرفت كتابي قابليت خواندن دارد كه مؤلفش حداقلهاي نگارش را رعايت كرده باشد. در باب كتاب درسي ميخواهم توجه تصميمگيران، مؤلفان و پژوهشگران را به نكتهاي در خصوص تأليف كتاب جلب كنم كه تا كنون كمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ نقش ارتباطات در كتاب درسي. نويسنده كتاب درسي و خواننده در يك كنش ارتباطي سهيم هستند كه رسانه اين ارتباط، كتاب است. مؤلف با انبوهي مخاطب سروكار دارد كه بايد بتواند پيام خود را به صحيحترين شكل ممكن به خواننده انتقال دهد. اما آيا روش استفاده از اين ابزار ارتباط غيرمستقيم را مؤلف و مترجم ما آموخته است يا ميداند؟ چرا فهم يك كتاب براي دانشجو سخت است؟ و دانشجو "مفهوم"مورد نظر را درك نميكند؟ و يا اشتباه متوجه ميشود؟
اجازه بدهيد به پروسه انتقال مفهوم نگاهي داشته باشيم. به اين معني كه چگونه پيام مورد نظر (در اينجا علم مؤلف) به وسيله ابزاري (در اينجا كتاب) به مخاطب (دانشجو و استاد) منتقل ميشود. مؤلف دانستههاي خود را در قالب جملات مينويسد. خب اين تا اينجاي كار. مؤلف ما كار را تمام شده ميبيند و رسالتش را پايان يافته تلقي ميكند. اما نكته مهمي در اين ميان نهفته است: "معني در پيام نيست، معني در پيام گيرنده است". متن پس از نگارش به وسيله مخاطب رمزگشايي شده و خوانده ميشود. مؤلفي كه اين بخش از كار را در نظر نگيرد كارش ناتمام و حتي بيحاصل است. خواننده چه برداشتي از متن خواهد داشت. آيا آنچه او درك ميكند با منظور نويسنده برابر است؟ هيچ گاه برابري قطعي وجود ندارد و نويسنده بايد تلاش كند تا دو مفهوم، يكي حاصل ذهن خود و ديگري حاصل برداشت خواننده را با هم برابر كند. اين كار تلاش زايد الوصفي ميخواهد كه گاه حتي از خود طرحريزي و كوششهاي علمي كتاب سختتر است. نداشتن علم برقراري ارتباط از سوي مؤلف كتاب درسي باعث ميشود كه كتابش براي خواننده جذاب نباشد. اگر زبان دانشمند غريبهاي را ندانيم، هر چقدر هم كه علم و فضيلت فرد زياد باشد نميتوان از آموختههايش چيزي فهميد چون راه برقراري ارتباط با او را نميدانيم. كتابي كه سبك نگارشش ثقيل باشد و يا قلم نويسندهاش سنگين، راه ورود مخاطب به اثر را ميبندد و عملاً بياستفادهاش ميكند. آنگاه دانشجو به هر دري ميزند كه اين كتاب را نخواند و كتاب خريده شده هم سالها در قفسه كتابخانه خاك ميخورد. هيچ كسي به سراغ كتابي نميرود كه نميتواند با كلمات و جملاتش ارتباط برقرار كند.
كتاب انگليسي براي دانشجويان رشته فوريتهاي پزشكي براي آشنايي بيشتر دانشجويان با لغات و اصطلاحات و متون تخصصي انگليسي رشته فوريتهاي پزشكي تدوين شده است. اين اثر از ده فصل تشكيل و هر فصل در سه بخش تنظيم شده است. دو متن اول و پرسشهايي كه در ادامه آنها آمده توان درك مطلب و مهارت زباني دانشجو را ميآزمايد و متن سوم مهارت او را در ترجمه و يافتن معادلهاي صحيح براي واژگان و اصطلاحات تخصصي محك ميزند.اين كتاب براي دانشجويان رشته فوريتهاي پزشكي به عنوان منبع اصلي درس «زبان تخصصي» و به ارزش يك واحد تدوين شده است.
مؤلف با اشاره به ضعف دانشجويان رشته زبان و ادبيات عرب در درس مكالمه، هدف از به نگارش در آوردن كتاب محاورات في تاريخ الادب العربي را تهيه منبعي ميداند كه هم جنبه علمي داشته باشد و هم رسالت مكالمه به زبان عربي را انجام دهد. در اين كتاب تلاش بر اين است كه درسها، بيشتر رنگ مكالمه داشته باشد؛ لذا از سويي، از واژهها و اصطلاحات روز استفاده شده و از سوي ديگر مهمترين مسائل تاريخ ادبيات عربي به زباني ساده و گويا آورده شده است تا ضمن تأمين هدف ياد شده خستهكننده هم نباشد.دانشجو در اين كتاب با شمار زيادي از اصطلاحات محاورهايي فردي آشنا ميشود كه كمتر در دسترس اوست. تمرينهاي كتاب هم به گونهاي تنظيم شده كه انجام دقيق و صحيح آنها باعث ورزيدگي و پيشرفت در تكلم ميشود.
كتاب براي دانشجويان رشته عربي در مقطع كارشناسي به عنوان منبع فرعي درسهاي «تاريخ ادبيات» (همه دورهها) و «مكالمه ۲ و ۳» (كمك درسي) تدوين شده است.
دكتر مرتضي كتبي مدير گروه پژوهشي زبان و ادبيات فرانسه «سمت» با بيان مطلب فوق، گفت: "ترجمه در ايران متولي مشخصي ندارد و اين مسئله باعث پراكنده كاري حداقل در مورد انتخاب كتاب و محتواهاي آموزشي درسهاي ترجمه شده است". وي با اشاره به وجود بيش از ۶۰۰ هزار مترجم در كشور ژاپن تأكيد كرد: "مباحث علمي در اين كشور با وجود ترجمه از همه زبانهاي دنيا توانسته غنا پذيرد اما ما حتي از كتابهاي ترجمه شده و از مترجمان خود آمار رسمي در اختيار نداريم. در حالي كه بايد بپذيريم براي و به موازات توليد علم نيازمند ترجمه هستيم".
كتبي با اشاره به نقش و امكانات «سمت» در توليد كتابهاي درسي علوم انساني، خاطرنشان كرد: "اين سازمان ميتواند با تشويق مترجمان جوان به روشهاي مختلف و جلب آنها و حتي برگزاري كارگاه ترجمه به بهبود ترجمه كتابهاي علوم انساني كمك كند".
وي كه از سال ۱۳۷۶ مسئوليت گروه پژوهشي زبان و ادبيات فرانسه «سمت» را به عهده دارد به اولويتهاي گروه خود اشاره كرد و افزود: "براي اكثر ۱۳۴ واحد درسي دوره كارشناسي كتاب تهيه كردهايم. براي واحدهايي مانند ترجمه نظم و نثر فارسي به فرانسه يا بالعكس به دليل دشواريِ كار هنوز مؤلف پيدا نكردهايم، چون مسئله سليقهاي است".
كتبي اشاره كرد كه بعضي از كتابهاي تدوين شده خود به خود كهنه ميشوند و بايد تجديد تأليف صورت گيرد و براي مثال از كتاب خواندن و ترجمه متون مطبوعاتي فرانسه نام برد و گفت: "متنهاي كتاب، مربوط به جنگ خليج فارس بوده و عملاً قديمي شده و به روز نيست. جا دارد كتاب ديگري به جاي آن تأليف شود. ما در فكر تجديدنظر در محتواي چنين كتابهايي هستيم".
وي از برگزاري جلسات كاري و تماسهاي مكرر با مؤلفان و استادان كتابهاي فرانسه ياد كرده و بر لزوم ارتباط بين گروه و استادان اين رشته تأكيد كرد.
مدير گروه زبان و ادبيات فرانسه «سمت» افزود: "سعي داريم كه به صورت مداوم جلسات سالانهاي با دو هدف نگاه به گذشته و نقد برنامههاي قبلي و نيز نگاه به جلو و برنامهريزي براي آينده برگزار كنيم. جلسه آتي ما مهرماه است".
وي گفت: "اعتقاد ما اين است كه براي يك واحد درسي نبايد تنها به يك كتاب اكتفا كرد و بايد زمينه چند گونگي را فراهم كنيم. در مباحثي مانند واژهشناسي يا نگارش ميتوان از نظرات چند استاد بهره برد، كتابهاي مختلف تهيه كرد و در اختيار دانشجويان قرار داد".
كتبي اضافه كرد: "مسئله بعدي كتابهاي كمك درسي است، به اين معني كه در كنار كتاب اصلي مانند واژهشناسي چند كتاب مختلف داشته باشيم تا در زمينه واژهشناسيهاي موضوعي، كار را تخصصيتر كنيم. آنچه در ميانمدت به دنبال آن هستيم بحث كتابهاي فرهنگ لغات است كه ضرورت چاپ آن بايد در سازمان حس شود. جاي خالي براي اين فرهنگها در رشتههاي گوناگون احساس ميشود".
وي با اشاره به وجود اعتماد و حسن نظري كه در اين گروه ميان مؤلفان و ارزيابان كتاب ايجاد شده تأكيد كرد: "هنگام ارسال كتاب براي ارزياب، نام مؤلف براي او و نام ارزياب براي مؤلف پوشيده نگه داشته نميشود. ما حتي سعي ميكنيم زمينه برقراري ارتباط ميان آنها را فراهم كنيم".
كتبي با اشاره به انتشار نزديك به ۳۰ كتاب در اين گروه، افزود: "به زودي كتابهايي چون خواندن متون علوم انساني و اجتماعي، وقايعنگاري و نگارش ساده نيز از چاپ خارج خواهند شد و در صدد انتشار كتابهايي چون ترجمه متون علوم انساني و اجتماعي در دو جلد هستيم".
مدير گروه زبان و ادبيات فرانسه «سمت» حسن نيت و تيزهوشي را از خصوصيات مديران سازمان برشمرد و گفت: "اين دو امتياز باعث ايجاد ارتباط و حسن تفاهم بين مديران گروه و مديران سازمان شده است. بايد گفت پيشرفتهاي «سمت» نيز در جاي خود بسيار ارزشمند بوده و از خصوصيتهاي ذكر شده منشأ گرفته است".
وي با اشاره به ضرورتهايي كه براي يك مدير گروه براي برقراري مكاتبه و ارتباط با استادان و مؤلفان رشته خود وجود دارد تأكيد كرد: "بايد به سمتي برويم كه اين ارتباطها مستقيمتر شود و مدير گروه اجازه يابد مكاتبهها را انجام دهد".
اثر باستانشناسي ايلام از پيش از تاريخ
تا صدر اسلام را دربر ميگيرد و در آن ايلام و ايلاميان نهاد سياسي مستقلي به شمار
آمدهاند كه پيش از جذب شدن در شاهنشاهي وسيع هخامنشيان، قدرت بزرگ و توانمندي در
برابر بينالنهرين و نواحي ديگر بودند. در پايان هر فصل كتاب، چكيده و نقشههايي
روشن از محوطههاي باستاني آمده است. نويسنده، گذشته از نكات باستانشناختي بر
جنبههاي تاريخي و فرهنگي نيز تأكيد ورزيده و نمونههايي از هنر سفالگري،
پيكرتراشي، مهر، نقوش برجسته، گل نبشته، سنگ نبشته، عاج، سكه، اشياي تدفيني و
معماري ارائه داده است.ويژگي بارز اين كتاب، جامعيت و دامنه گسترده آن در جستجوي منشأ و تأثير ايلام بر فرهنگ و تمدنهاي پيرامونش است؛ كتابي كه براي دانشجويان رشته باستانشناسي در مقطع كارشناسي به عنوان منبع اصلي درس «باستانشناسي و هنر ايلام» به ارزش ۲ واحد ترجمه شده است.
كتاب كسب و تجارت الكترونيكي با مباحث مربوط به مباني تجارت الكترونيك آغاز شده و با بازاريابي اينترنتي ادامه پيدا ميكند. خواننده كتاب با انواع تجارت الكترونيك و مدلهاي كسب و كار در اينترنت آشنا ميشود. مديريت زنجيره تأمين الكترونيكي و خريد و رفتار الكترونيكي عنوان فصلهاي ديگري از اين كتاب است. پرداخت و امنيت در تجارت الكترونيكي از ديگر مباحثي است كه در اين كتاب در خصوص آن بحث ميشود. محيط تجارت الكترونيكي و سازمان الكترونيكي فصلهاي انتهايي كتاب را تشكيل ميدهد. وجود فهرست منابع در پايان بر جامعيت آن افزوده است.اين كتاب براي دانشجويان رشته مديريت بازرگاني، فناوري اطلاعات و تجارت الكترونيك در مقطع كارشناسي ارشد به عنوان منبع اصلي درسهاي «فناوري اطلاعات» و «تجارت الكترونيك» به ارزش ۲ و ۳ واحد تدوين شده است.
قرآن کلام خدا و معجزه جاودان رسول اعظم (ص) است که اندیشه های حقیقت جو و خردورز را به دل سپاری فرا می خواند و آخرین وحی آسمانی است که راه و رسم زندگی توحیدی و سعادت آفرین را به انسان در هر عصر و هر نسلی می آموزد.
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سازمان علمی، آموزشی، فرهنگی اسلامی (آيسيسكو) با مشاركت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم)، همايش بين المللی «قرآن كريم و مسائل جامعه معاصر» را به همراه بزرگداشت شخصيت علمی «راغب اصفهانی» در روزهای اول تا سوم آذرماه ۱۳۸۵در اصفهان برگزار میكنند.
نكات مهم در ارسال آثار:
۱. مقالات بايد دارای ساختار، روش
تحقيق در مقاله نويسی، پيشگفتار ، چكيده، بيان سؤال اصلی، كلمات كليدی و نتايج و
منابع باشند.
۲. مقالات بايد در بردارنده نكات بديع، نوآوری محتوايی، و
نظريه پردازی جديد در موضوعات پيشنهادی بوده و در پاسخگويی به مسائل و نيازهای
انسان جنبه كاربردی داشته باشند.
۳. مقالات بايد از منظر قرآن و معارف قرآنی
تدوين گردند.
۴. مقالات نبايد قبلاً منتشر شده باشند.
۵. دبيرخانه علمی
همايش پس از بررسی و ارزيابی و گزينش مقالات برتر، نسبت به ارائه آنها در همايش يا
چاپ آنها در مجموعه مقالات اقدام خواهد كرد.
زمان و مكان ارسال آثار:
علاقهمندان میتوانند آثار علمی و
پژوهشی خود را تا پايان مهرماه ۱۳۸۵به نشانی: ايران، قم، ميدان شهدا، ابتدای
خيابان معلم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دبيرخانه علمی همايش «قرآن كريم و
مسائل جامعه معاصر» ارسال كنند و جهت كسب آگاهی بيشتر با تلفن: ۷۸۳۳۹۰۴ – ۰۲۵۱
(۰۰۹۸) و نمابر: ۷۷۴۳۱۷۷ – ۰۲۵۱ (۰۰۹۸) تماس حاصل كنند.
آدرس سایت : http://www.isca.ac.ir
اگر دانشجو باشى و در دانشگاههاى ايران خودمان درس بخوانى، غير ممكن است نامى از «سَمت» نشنيده باشى؛ عنوانى كه بر روى جلد بسيارى از كتابهاى درسى ديده مىشود و نيز بر تارك ساختمانى بلند در بزرگراه جلال آل احمد در تهران، خودنمايى مىكند. سمت، پيشتر چنين تشكيلاتى نداشت؛ ساختمانى قديمى بود با چند كارمند و بنيان سازمان، بيشتر بر كار نويسندگان حق التحرير كتابهاى درسى، حروفچينها، ويراستاران و نسخهخوانها بنا شده بود (البته بگذريم از تشكيلات ادارى و انتشاراتى)؛ امروز، سمت، همان سازمان است با شاخ و برگهاى بسيار و با كشورهاى فارسى زبان و حتى عربى همسايه، مراوده كتاب دارد و حتى برخى كتابهاى چاپ اين سازمان، در دانشگاههاى بعضى كشورهاى همسايه تدريس مىشوند. قائم مقام اين سازمان هم مدعى است كه قيمت، محتوا و شكل كتابهاى سمت، هر روز بيشتر باب ميل دانشجويان و استادان مىشود.
وقتى قرار شد گفتوگويى با دكتر سيد طه مرقاتى داشته باشم تا محصولات عرضه شده و حتى نشده سازمان را مورد كنكاش و آسيبشناسى قرار دهيم، همه انتقادهاى ساليان دانشجويىام را با اين مدير باسابقه سازمان كه اكنون ديگر سالهاست در منصب قائم مقامى سمت، برنامهريز و تصميمگير سازمان است، در ميان گذاردم. ناگفته نماند كه در تمام مدت گفتوگو كه در دفتر كار دكتر مرقاتى در طبقه هفتم ساختمان بلند سمت انجام شد، او با جديت از حيثيت، سابقه و عملكرد سازمان مطالعه و تدوين كتابهاى درسى علوم انسانى (سمت) دفاع كرد. وى عمر ۲۱ ساله سمت را به دو دوره تقسيم كرد و آن گاه ده سال اخير را دوره تحكيم و ثبات عملكرد سمت توصيف كرد. او همچنين مدعى بود: كه «سازمان سمت به سمت جهانى شدن پيش مىرود و در پى رسيدن به استانداردهاى جهانى است».
گفتوگوى ما با دكتر مرقاتى كمى طولانى شد؛ اما گوياى نكات جالب توجهى براى استادان و دانشجويان و حتى فارغالتحصيلان دانشگاههاست كه خواندن آن خالى از لطف نيست.
پرسمان: آقاى دكتر! پيش از ورود به بحثهاى مربوط به عملكرد سازمان، به عنوان اساس شكلگيرى سؤالات بعدى مصاحبه، مىخواهم نگاه سمت را به دانشجو تحليل كنيد؛ اين سازمان، مخاطبان اصلى خود، يعنى دانشجويان را از چه منظرى مىنگرد؟
منبع : پرسمان – شماره 44 ، شبكه خبر دانشجو ـ سرويس نقد و نظر، به كوشش: محبوبه زمانى علويجه
كتابخانه ديجيتالى علوماسلامى، در رشتههاى علومقرآنى،معارف قرآنى، اصول فقه، كلام اسلامى، شبه اسلامى، عرفاناسلامى و مباحث مربوط به علوم و انديشه سياسىاسلام، توسط مركز اطلاعات و مدارك اسلامى وابسته به معاونت پژوهشى دفترسازمان تبليغات اسلامى تاسيس و راهاندازى مىشود.
محمدهادى يعقوبنژاد، مدير مركز اطلاعات و مدارك اسلامىگفت: "كار، بر روى اين كتابخانه به دو مرحله تقسيم شده است؛مرحله اول ثبت اطلاعات كتابشناختى و نمايهكردن و مرحله دوم نمايه كردن متنها و ايجاد دسترسى اجزاء به متن است."
به گفته وى در حال حاضر مرحله نخست اين كار در حال انجام است.
يعقوبنژاد گفت: "در كتابخانه ديجيتالى، خدمات كتابخانهسنتى كه شامل امانتدادن كتاب، جستوجوى كتاب از طريقبرگهدان و مرور فايلهاى مكتوب است، به صورت الكترونيكى انجام مىشود و مراجعه كننده، از طريق فضاى مجازى الكترونيكى، مىتواند كتاب موردنظر خود را جستوجو كند و به امانت بگيرد."
وى هدف از تاسيس اين كتابخانه را فراهم كردن شرايط تسلط بر داشتههاى موجود در زمينه علوم و مباحث اسلامى دانست. مركز اطلاعات و مدارك اسلامى هماكنون داراى سايتهاىاطلاعرسانى مختلفى با عناوين "بلاغنت"، "شارح" و "اسلاميكداك" است.
هر دانشجويي براي استفاده از منابع لاتين درسي به لغتنامه انگليسي نيازمند
است. كتاب شيوه استفاده از فرهنگ واژگان
انگليسي
براي استفاده راحتتر و تخصصيتر دانشجويان كليه رشتهها از
لغتنامهها در مقاطع مختلف تحصيلي به عنوان يك منبع كمكدرسي تدوين شده است. مؤلف
در شانزده فصل سعي دارد بخشهاي مختلف يك لغتنامه و امكانات آن را توضيح دهد. چگونگي
دستيابي به معني لغتها، زبانهاي فعل، اطلاعات گرامري، تلفظ، ريشه كلمه، توضيح
اصطلاحات، مشخص كردن عبارتهاي فعلي دائمي و كلمات مترادف و متضاد از جمله مباحثي
است كه در اين كتاب مطرح شده و راهنماييهاي لازم را به دانشجويان داده است. مخاطبان
ويژه اين كتاب دانشجويان رشتههاي آموزش زبان انگليسي هستند. اين اثر دومين كار
مشترك «سمت» و دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ـ درماني استان اصفهان
است.
كتاب امثال و تعبيرات موضوعي (به زبان
فرانسه) براي دانشجويان رشته زبان فرانسه با گرايشهاي مترجمي و ادبيات
در مقطع كارشناسي به عنوان منبع اصلي درس «امثال و تعبيرات» به ارزش ۲ واحد
تدوين شده است. در اين كتاب مثالها و تعبيرات گوناگوني به صورت موضوعي جمعآوري شده
است. حيوانات، اعداد، آب و هوا، رنگها، ميوهها، سبزيجات، طبيعت، انسان، اعضاي بدن
و لباسها از جمله مواردي هستند كه مثالهايي از آنها در كتاب وجود دارد.در پايان هر بخش از كتاب تمريناتي در نظر گرفته شده تا دانشجويان بتوانند كاربرد اين مثلها را دريابند. كتاب در سيزده فصل تنظيم شده كه هر فصل درباره موضوعي خاص و مثلها و اصطلاحات مربوط به آن است.
**************
آقاي دكتر! وضعيت آموزش علم اقتصاد در دانشگاههاي ما چگونه است؟
دانشگاههاي خوب دنيا امروزه، مدارك كارشناسي و كارشناسي ارشد ما را در رشته اقتصاد ميپذيرند و حتي به دانشجويان برجسته بورس تحصيلي ميدهند. اين مسئله نشان ميدهد كه در اين دو دوره وضعيت تدريس اقتصاد رضايتبخش است. نقطه ضعف ما را بايد در دوره دكترا و خصوصاً راهنمايي رسالههاي اين دوره جستجو كرد.
مشكل را در كجا ميبينيد؟
سطح تحقيقات علمي در حوزه اقتصاد در دانشگاهها مطلوب نيست. بودجههاي تحقيقاتي دانشگاهها بسيار كم است و استادان دانشگاه براي مطالعات بنيادين به نحو شايسته تأمين مالي نميشوند. به همين خاطر تحقيقات در مسائل نظري و بنيادين بيشتر بر اساس علاقههاي شخصي صورت ميگيرد. اعضاي هيأت علمي دانشگاهها مباحث كاربردي را به تحقيقات نظري ترجيح ميدهند و ثمره آن را ميتوان در دوره دكترا ديد. دوره دكترا مرحلهاي است كه فرد با تئوريهايي كه در مرز دانش وجود دارد آشنا ميشود. دانشجو بايد در رساله دكترا اين نظريهها را توسعه بدهد يا كاستيهاي اين نظريهها را نشان دهد. به عنوان مثال دانشجوي دوره دكتراي اقتصاد بايد بتواند با استفاده از نظريههاي پيشرفته پديدهها و مسائل اقتصادي كشور را توضيح دهد. اما چنين نيست. ما تفاوت زيادي ميان رسالههاي دوره دكترا با طرحهاي پژوهشي كاربردي كه در وزارتخانهها و ساير نهادهاي دولتي انجام ميشود نميبينيم. در حالي كه اين دو ماهيتاً متفاوتاند.
به نظر ميرسد اكثر استادان رشته اقتصاد علاقهمند باشند فعاليتهاي پژوهشي خود را با نهادهاي دولتي انجام دهند.
هيأت علمي اين رشته بيشتر به دنبال اجراي طرحهاي پژوهشي براي دستگاههاي اجرايي هستند و توجه چنداني براي ارتقاء مطالعات نظري ميان استادان اين رشته وجود ندارد.
علت اين مسئله به اعتقاد شما چيست؟
استاد ما براي انجام مطالعات نظري انگيزه كافي ندارد چرا كه پاداش مناسبي نميبيند. از طرف ديگر دانشگاهها در مقايسه با نهادهاي ديگر، امكانات لازم را در اختيار ندارند. همه اينها باعث ميشود كه وقت استاد بيش از آنكه در دانشگاه بگذرد در مراكز پژوهشي كاربردي وابسته به نهادهاي دولتي صرف شود. البته با اقدامات جديد وزارت علوم و تحقيقات اين مشكل تا حدودي مرتفع شده است. بحث ديگر به اشكالات سيستم ارتقاء اعضاي هيأت علمي دانشگاهها برميگردد. در اين زمينه ما، بسيار كمّي عمل ميكنيم و يكي از ملاكهاي ارتقاء يك استاد دانشگاه از يك پايه به پايه بالاتر تعداد مقالات و كتابهاي اوست و كيفيت آنها كمتر مورد توجه قرار ميگيرد. اين در حالي است كه كار نظري درازمدت به وقت زيادي نياز دارد و با اين سيستم فعلي تأثير زيادي در وضعيت ارتقاء استادان ندارد.
اين مشكلات در كتابهاي درسي رشته اقتصاد هم تأثير داشته است؟
بله! كتابهاي درسي ما از يك سو تابع سطح علمي استادان و از طرف ديگر تابع ميزان پژوهشهايي است كه صورت ميگيرد. معضلات پيش روي پژوهش كه قبلاً در مورد آن صحبت شد نمود ديگري دارد كه آن هم در كتابهاي درسي است. ما هم اينك كتاب اقتصاد كلاني با جنبه كاربردي در باره اقتصاد ايران نداريم براي اينكه تأليف چنين كتابي نيازمند زمان، امكانات و كار تحقيقاتي سنگين است. در دانشگاههاي خارجي كتابهاي مهم را چند استاد با هم تأليف ميكنند و هر سال هم آن را به روز ميكنند. سالهاست ميخواهيم يك كتاب اقتصاد كلان براي ايران بنويسيم كه به عنوان منبع كتابهاي درسي مطرح باشد اما مشكلات ساختاري ذكر شده جلوي اجراي چنين برنامههايي را ميگيرد. امروزه ما رقابتي ناعادلانه ميان نهادهاي دولتي با دانشگاهها ميبينيم. حجم منابع مالي براي مطالعات اقتصادي ميان دانشگاهها و اين نهادها قابل مقايسه نيست. نتيجه مطالعات اين نهادها هم به صورت منظم و خوبي منتشر نميشود كه در اختيار دانشجويان و استادان قرار بگيرد. به عنوان مثال در بخش اقتصادسنجي با وجود اينكه چهل سال است اين رشته در ايران تدريس ميشود هنوز يك مدل اقتصادسنجي كلان در كشور در كتابهاي درسي نداشتهايم. اين در حالي است كه به عنوان مثال در هفت دانشگاه معروف انگلستان هفت مدل اقتصادسنجي براي اين كشور ارائه شده كه هر سال هم بازنگري ميشود.
با آنچه گفتيد به نظر ميرسد ميان نهادهاي دولتي و دانشگاه نيازمند حلقههاي رابط هستيم.
«سمت» ميتواند چنين نقشي را ايفا و در واقع نتيجه طرحهاي پژوهشي را كه در زمينه اقتصاد ايران در نهادهاي خارج از دانشگاه صورت ميگيرد منتشر كند. فهرستبرداري و انتشار چهارچوبهاي نظري و دستاوردهاي اين تحقيقات ميتواند دانشجويان و استادان را با گستره وسيعي از اين پژوهشها آشنا كند به نحوي كه اين مطالب وارد مباحثات در كلاسهاي درسي شود.
ارزيابي شما از كتابهاي اقتصاد «سمت» چگونه است؟
«سمت» به عنوان ناشري پيشرو، سطح فعاليت در زمينه توليد كتاب درسي را ارتقا داده و باعث شده تا بقيه مجبور شوند كوششهاي خود را دوچندان كنند. اين سازمان در واقع كار مشكلي را شروع كرده است. از نظر تنوع موضوعات در رشته اقتصاد در سطح كارشناسي و كارشناسي ارشد نيز موفق عمل كرده است. نكتهاي كه وجود دارد اين است كه به اعتقاد من نهادهاي خوب كشور هم روحيه استادهاي خوب را پيدا كردهاند كه خودشان را معرفي نميكنند. «سمت» بايد بيش از اينها دست به معرفي آثار خود بزند. يك بحث ديگر در مورد كتابهاي «سمت» به شبكه توزيع آن برميگردد. هر چه وضعيت توزيع كتابها بهتر باشد مجموعه «سمت» در رقابت با ديگر مراكز نشر و توليدكنندگان كتاب موفقتر ميشود.
از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد سپاسگزاريم.
آدرس : خیابان ولی عصر، پل امیر بهادر، خیابان سرگرد بشیری، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، شماره ۱۰۰
از سال جاري براي نخستين بار ، قراردادهاي كپي رايت خريداري شده در نمايشگاه فرانكفورت ، از سوي كتابخانه ملي به ثبت خواهند رسيد. بر اساس اين طرح از اين پس ناشران نميتوانند اقدام به انتشار كتاب هايي كنند كه حق نشر آنها در ايران به موجب قرارداد رسمي با ناشران خارجي به يك ناشر ايراني واگذار شده است.
نخستين سخراني عضو اعزامي كتابخانه مجلس در ايفلا:
كيانوش بياتي نخستين سخنراني خود را در يكي از پانل هاي پارلماني اين اجلاس ارائه كرد. اين سخنراني ۱۰ دقيقه اي كه موضوع آن درباره تاسيس پارلماني در ايران و افتتاح كتابخانه ويژه نمايندگان مجلس بود با استقبال خوب حاضران در جلسه مواجه شد.
نشست سال جاري ايفلا در شهر سئول پايتخت كره جنوبي از ۲۴ آگوست كار خود را آغاز كرده است.
تازه هاي كتابداري
شناخت و پياده سازي كتابخانه هاي ديجيتال.../ داود محمدي فر ، تهران : چاپار ، لنجوان .
وبلاگ براي كتابداران و اطلاع رسانان / داود محمدي فر ، تهران : چاپار .
---------------------------------------
( منبع : كتاب هفته ، شماره ۴۵ ، پياپي ۶۹۶ . ۴ شهريور ۱۳۸۵)
اولين جلسه ستاد نكوداشت دهم مرداد ماه در مركز تحقيق و توسعه علوم انساني سازمان تشكيل شد كه طي آن دكتر پورحسين به عنوان دبير علمي همايش انتخاب شد. اين برنامه نيمه دوم دي ماه به منظور قدرداني از زحمات علمي مدير گروه روانشناسي «سمت» برگزار ميشود و به همين مناسبت مجموعه مقالاتي هم در عرصه روان شناسي تدوين و به جامعه علمي كشور عرضه ميشود.
اهداف کنفرانس
- توسعه و ترویج دانش مدیریت پروژه
- توسعه مهارت های مورد نیاز مدیران و کارشناسان پروژه ها
- ایجاد و توسعه شبکه های متخصصان و کارشناسان مدیریت پروژه در کشور
- معرفی آخرین دستاوردها و فنون مدیریتی در سطح سازمان های برتر جهان
- تبادل تجارب و یافته های سازمان های ایرانی در مدیریت پروژه
زمان : ۱ و ۲ اسفند ماه ۱۳۸۵
مکان : تهران / سالن اجلاس سران
آقاي دكتر ! چند كتاب تأليف و ترجمه كردهايد و موضوع كتابهاي شما چه بوده است؟
هفت كتاب تأليف و يك كتاب از فرانسه به فارسي ترجمه كردهام و مقالات متعددي در مجلههاي علمي و پژوهشي نوشتهام. موضوع كتابهاي من حقوق تجارت و ابزار حل و فصل اختلافات در رابطه با روابط تجاري است. كليات و معاملات تجاري، شركتهاي تجاري، اسناد تجاري (برات، سفته، چك و ...)، ورشكستگي و تصفيه امور ورشكسته، بيع بينالملل، داوري بينالملل و حقوق تجارت تطبيقي از ديگر مباحثي است كه در آثارم به آنها پرداختهام.
كتابي داريد به نام حقوق تجارت (شركتهاي تجاري) كه در «سمت» تدوين شده است. بحث اصلي شما در اين كتاب چيست؟
كتاب، در دو جلد تأليف شده كه مهمترين كتاب من هم هست. شركتهاي سهامي عام و خاص و تجزيه و تحليل لايحه قانوني سال ۱۳۴۷ كه در مورد اين شركتهاست بحث اصلي اين كتاب است.
مهمترين معضل پيش روي مؤلفان و مترجمان كتابهاي درسي به اعتقاد شما چيست؟
با توجه به اينكه كتاب درسي طيف مخاطب خاص خود را دارد پيدا كردن ناشر و سرمايهگذار مناسب يكي از معضلات مؤلفان كتابهاست. دولت بايد براي كتابهاي درسي يارانه پرداخت كند تا نه مؤلف و نه ناشر هيچ كدام در مضيقه قرار نگيرند.
وضعيت كتابهاي درسي در رشته حقوق چگونه است؟
مهمترين معضل را كمبود مؤلف ميدانم. استادان صاحب نامي در رشته حقوق وجود دارند كه به دليل وسواس علمي دست به تأليف كتاب نميبرند. گاهي هم وجود كتاب در يك مبحث باعث ميشود كسي در آن خصوص دست به تأليف كتاب نزند. اين در حالي است كه فكر ميكنم هر قلمي تأثير خاص خود را در جامعه علمي ميگذارد و هيچ اشكالي ندارد كه مثلاً ده مؤلف در زمينه حقوق تجارت با موضوعات مشابه كتاب بنويسند. كار ديگري كه در جوامع غربي انجام ميشود اين است كه استادان جوان، كتابهاي استادان قديميتر را تصحيح، تكميل و به روز ميكنند و به صورت مشترك به نام خود و استاد اوليه به چاپ ميرسانند. اين فرهنگ نيكو بايد در كشور ما هم معمول شود.
در حال حاضر چه كار تأليفي و تحقيقي در دست اجرا داريد؟
به دنبال تأليف كتابي در زمينه شركتهاي تجاري خاص (شركتهاي دولتي، شركتهاي تعاوني و ...) هستم. همچنين در حال بازبيني بخش شركتهاي تجاري قانون تجارت هستم كه لايحه اصلاحيه آن در مركز پژوهشهاي مجلس در حال بررسي است.
از فرصتي كه در اختيار ما قرار داديد سپاسگزاريم.
هیأت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره با هدف شناسایی و تقویت استعدادها و نیز سوق دادن فعالیتهای علمی به سمت پاسخگویی به نیازهای حائز اولویت کشور و در راستای اهداف چشم انداز ۲۰ ساله از رساله های حاوی نوآوری در رشته های علوم انسانی و معارف دینی حمایت می کند.
علاقمندان جهت اطلاع بیشتر می توانند به پایگاه اطلاع رسانی هیأت حمایت از کرسی های نظریه پردازی نقد و مناظره به نشانی www.korsi.ir مراجعه نمایند.
كتاب مباني فلسفي تئوري سازمان با تحليلي اجمالي،
تحول مفهوم نظريه را با پيدايش آن در مكتب يونان باستان شروع كرده و با گذر از قرون
وسطي كه به اعتقاد نويسنده تحول چنداني در اين مفهوم صورت نگرفته به تحليل بسيار
خلاصه و كوتاه آن در مكاتب فكري و فلسفي معاصر ميپردازد. نكات ضروري براي فهم
بيشتر و بهتر مكاتب فلسفي در پينوشتها آورده شده است. اين اثر در پنج بخش تأليف
شده است. خواننده نخست با معاني و تعاريف نظريه از ديدگاه مكاتب فلسفي آشنا ميشود.
امكان تحقق علوم اجتماعي موضوع بخش دوم است. مؤلف با طرح موضوع، ابعاد نظري تحليل
نظريه اداري و راههاي حركت به سوي يك نظريه اداري نقدي را بررسي ميكند. بخش پنجم
به نتيجهگيري و تحليل پاياني اختصاص يافته است.اين كتاب به عنوان منبع اصلي درس «مباني فكري و فلسفي تئوريهاي مديريت» براي دانشجويان رشته مديريت در مقطع كارشناسي ارشد و دكترا تأليف شده است.
او سعى كرده است ترجمههايش در يك فضاى خاص باشد و ازآنجا كه كارشناس ارشد ادبيات نمايشى است، تقريباً تمامترجمههايش در فضاى هنر و ادبيات صورت گرفتهاند.
تبرايى كارش را از سال ۱۳۸۰ شروع كرده و در طول اين چندسال بيشترين همكارىاش با انتشارات نيلا و فارابى بوده است.انتشار هفت فيلمنامه در فصلنامه بنياد سينمايى فارابى مثل «اىبرادر كجايى؟»، «پدر خوانده (۱)»، «درخشش» و... در كناركتابهايى چون «داستان گويى در سينما و تلويزيون»، «جنگلواژگون»، «زندگى خصوصى شرلوك هولمز» و تعداد زيادىنمايشنامه، مقاله و داستان كوتاه، نتيجه اين همكارىهاست. وىبه تازگى كتاب «فيلم، فرم، فرهنگ» را روانه بازار كرده است.تبرايى اين روزها ترجمه داستانهاى كوتاهى از سالينجر، نويسندهبرجسته آمريكايى را زير چاپ دارد. او همچنين در حال ترجمهفيلمنامه «دود» از پل آستر و نيز دو رمان اتوبيوگرافى و كتاب «دخترپرتقالى» اثر يوستين گوردر نويسنده كتاب معروف «دنياى سوفى» است.
در آخرين روزهاى بهار امسال، كتاب «هنر پانتوميم» نوشتهشارل اوبر با ترجمه بابك تبرايى از سوى انتشارات سمت روانهبازار نشر شده است كه به بهانه اين كتاب با وى گفتوگو كردهايم.
كتاب مباني تغذيه ورزشي، شناخت علمي اما
آساني از جنبههاي تغذيه و فعاليت بدني را، به ويژه در افرادي كه با هدف بهبود
عملكرد ورزشي به تمرينات منظم ميپردازند ارائه ميدهد. ويژگي اين كتاب منابع علمي
و فراواني است كه در تأليف آن مورد استفاده قرار گرفته و بر غناي اثر افزوده است.
بخشهاي اوليه كتاب جنبههاي اساسي و پايهاي تغذيه و فصلهاي پاياني اصول كاربردي و
عملي تغذيه را به ورزشكاران ارائه ميكند.اين كتاب كه از نظر بينالمللي نيز مورد توجه بوده و به زبانهاي گوناگون ترجمه و چاپ شده براي دانشجويان رشته تربيت بدني گرايشهاي فيزيولوژي ورزشي در مقطع كارشناسي به عنوان منبع اصلي درس «تغذيه و ورزش» به ارزش ۳ واحد ترجمه شده است.
فراخوان مقاله :
یکصدمین سالگرد تولد استاد شهریار فرصت مغتنمی است تا اندیشمندان و محققان بار دیگر با نگاهی علمی زوایای ناگفته در اشعار او را در مضمون معنویت و میهن دوستی بیان و به دوستداران این «افسونگر حیدربابا» ارائه نمایند.




