برگزارکننده: جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم

با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه تربیت معلم، معاونت مطالعات و تحقیقات سازمان ملی جوانان، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، معاونت پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی، معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران

 

زمان: چهارشنبه و پنجشنبه ۲ و ۳ خرداد ۱۳۸۶

دانشگاه تربیت معلم تهران

 

نوروپسيكولوژي رفتار جنسي (سازوكار آسيب‌شناختي رفتار جنسي)
روان‌شناسي و نوروپسيكولوژي آگاهي، حافظه، يادگيري
مباني نوروپسيكولوژيك رفتار درماني شناختي
مباني عصب‌شناختي فعاليتهاي عالي ذهن
كاربرد نوروپسيكولوژي در جراحي مغز
كاربرد نوروپسيكولوژي در توانبخشي
نوروپسيكولوژي و آسيب شناسي زبان
مدلهاي نويروني
ژنتيك و نوروپسيكولوژي
ارزيابي نوروپسيكولوژيك
پردازش اطلاعات هيجاني
روش‌شناسي در نوروپسيكولوژي
نوروپسيكولوژي و بهداشت رواني
روان‌شناسي و نوروپسيكولوژي هنر

آدرس: تهران، خیابان شهید مفتح، شماره ۴۹، دانشگاه تربیت معلم، معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی واحد تربیت معلم، تلفکس ۸۸۳۰۹۲۹۲-۸۸۳۰۲۵۲۴-۸۸۸۳۱۹۷۶

"نكوداشت مرحوم دكتر حسين پور در تاريخ ۱۰ ارديبهشت ماه در دانشگاه كاشان با همكاري سازمان «سمت»، دانشگاه كاشان، انجمن زبان و ادبيات فارسي ايران،‌ دانشگاه تربيت مدرس و پ‍ژوهشگاه علوم انساني جهاد دانشگاهي برگزار مي شود".
 دكتر غلام حسين زاده با اعلام خبر فوق افزود:" اين مراسم به هدف بزرگداشت يكي از استادان جوان و توانمند رشته زبان و ادبيات فارسي است كه جان خود را در راه كمك رساني به دانشجويش از دست داده است".
وي در ادامه با تجليل از مقام علمي و اخلاقي دكتر حسين پور، در توضيح برنامه هاي نكوداشت اظهار كرد:" قرار است پايان نامه فوق ليسانس مرحوم دكتر حسين پور ك هقبلا توسط انتشارات «سمت» با عنوان «بررسي و تحليل سبك شخصي مولانا در غزليات شمس» چاپ شده بود، به مناسبت نكوداشت ايشان مجددا منتشر شود. همچنين سخنرانيهايي توسط نمايندگان ارگانهاي برگزاركننده و شعرخواني دانشجويان آن مرحوم از ديگر برنامه هاي اين مراسم است".
 گفتني است مرحوم دكتر حسين پور هنگامي كه متوجه قطع اميد پزشكان از مداواي بيماري يكي از دانشجويانش مي شود، او را با ماشين شخصي خود جهت معالجه به اصفهان0مي برد و در راه بازگشت از اصفهان به كاشان در اثر صانحه جان خود را از دست مي دهد.

 

دکتر عبدالرسول خیراندیش تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در زادگاهش برازجان به اتمام رساند. به سبب علاقه و اشتیاقش به رشته تاریخ برای مطالعه دانشگاهی این علم به مشهد رفت. سپس تحصیلاتش را در همان رشته در مقطع فوق لیسانس در دانشگاه تهران و در مقطع دکتری در دانشگاه تربیت مدرس به اتمام رساند. وی از سال ۱۳۶۵ تدریس در دانشگاههای کشور را به‌طور رسمی آغاز کرد و در طول بیست سال تحقیق و تدریس، ۱۲ کتاب درسی در سطوح مختلف آموزش و پرورش تا تربیت معلم، دویست مقاله علمی، کتابی در ریشه‌یابی نام و پرچم کشورها و بسیاری آثار ديگر اعم از تصحیح و ترجمه به رشته تحریر در آورده است. وی همچنین دو کتاب در زمينه تاریخ مغول برای «سمت» تألیف کرده است و یک دوره چند ساله دبیر گروه تاریخ «سمت» بوده است.
آقای دکتر لطفاً توضيحي در مورد تاریخچه رشته تاریخ در دانشگاههای ایران بدهيد و بفرمایید از کی این درس به صورت تفکیک شده از سایر دروس در دانشگاه تدریس شد؟
کمی قبل از مشروطه این درس به عنوان یک درس رسمی وارد سیستم آموزش کشور ما شد؛ اما قبل از آن، علم تاریخ داشتیم ولی درس تاریخ به عنوان یک مبحث آموزشی مطرح نبود. از حدود دوران مشروطه تاریخ وارد نظام درسی ما شد. ابتدا در مدارس، دارالمعلمین و دانشسراها تدريس مي‌شد و سپس با تأسیس دانشگاه کمی توسعه پیدا کرد و به سایر سطوح نیز کشانده شد. اوائل در دانشگاه رشته تاریخ و جغرافیا به صورت توأمان تدریس می‌‌شد تا اینکه به تدریج و با توسعه این علوم، اين دو از یکدیگر تفکیک شد. هم اکنون کمتر از چهل سال است که این دو درس جداگانه تدریس می شوند.
به نظر شما تاریخ در بین سایر علوم چه اهمیت و جایگاهی دارد؟ بازخورد تحصیل این علم در جامعه، به چه شکل است؟
تاریخ به عنوان یک رشته دانشگاهی و علمی در تمام دنیا حائز اهمیت است و به آن پرداخته می‌شود و در ایران نیز به همین صورت. اهمیت بازخورد این علم در قدم اول، تأمین نیروی انسانی لازم برای بخشی از نیازهای تعریف و تصویب شده کشور است. اما اینکه علم تاریخ در نظام دانشگاهی ما چه جایگاهی دارد، می‌توان گفت عملاً هیچ جایگاهی. به این دلیل که تاریخ به عنوان یک بینش و متد علمی در هیچ یک از سطوح و عرصه‌های علمی کشور ما به کار گرفته نمی‌شود و این اشتباه فاحش و بزرگ یكی از دلایل عدم پیشرفت آموزش عالی ما حداقل در حوزه علوم انسانی است. به طور مثال فرض کنید در حال حاضر بیش از صد سال از تأسیس وزارت معارف و یا به تعبیری وزارت فرهنگ و آموزش عالی می‌گذرد ولی تازه در چند سال اخیر به فكر افتاده‌اند که تاریخ آموزش عالی جمع‌آوری و نوشته شود. بنابراین در فقدان یک نگاه تاریخی به یک مسئله هیچ نوع کارنامه و ارزیابی از مسیر آن رشته علمی یا فعالیت، در دسترس نیست و در نتیجه مفهوم پیشرفت یا عقب‌ماندگی هم برای آن قابل طرح نیست. در نظام آموزش عالی ما، تاریخ به معنی تاریخ علم و حتی به عنوان یک مبحث آموزش عمومی که سطح خاصی از بینش یا نوع خاصی از معلومات را در دانشجویان ایجاد کند، مطرح نیست و بنابراین ما در یک غفلت مضاعف نسبت به اهمیت و ارزش تاریخ به ‌سر می بریم.
علت اصلی این موضوع را در چه می دانید؟
فقدان یک بینش صحیح و نداشتن درک صحیحی از تحولات تاریخ و فلسفه این علم در دوران معاصر برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیرندگان اطلاعی از این موضوع ندارند و هنوز به اهميت و جايگاه آن واقف نيستند. البته به تازگی در یکی از دانشگاههای ایران رشته «تاریخ علم» راه‌اندازی شده ولی به عنوان یک برنامه جامع و سراسری دیده نشده است.
وضعیت کیفی آموزش در این رشته را در حال حاضر در کشور چطور ارزیابی می‌کنید؟
اهمیت درس تاریخ و ضرورت آن اول باید در یک سطح ملی بررسي و تبيين شود. چون درس تاریخ از نوع علوم فرهنگی است، بازخورد مستقیم آن به تمام جامعه است و نه یک قشر خاص. تا کنون ما از ظرفیتهای علمی این دانش بشری، هیچ استفاده‌ای نکرده‌ایم. چون در نظام آموزشی و فرهنگ رسمی ما این نقش به درستي شناخته و تبيين نشده است. همچنین از ظرفیتهایی که ما به عنوان دانش بومی و امکانات کشوری در داخل کشور داریم نمی‌توانیم استفاده کنیم که دلیل آن بروکراسی حاکم بر نظام آموزش عالی است. این امر باعث می‌شود تا در سایر مسائل نيز، مثل میراث فرهنگی، شاهد آشفتگی و نابسامانی باشیم. در حالی که این رشته در دنیا تغییرات بسیاری کرده است، ما از این تغییرات یا بی‌خبریم یا اگر هم اطلاعی داریم، نظام دانشگاهی ما قدرت جذب این تغییرات و حتی بومی کردن آنها را ندارد. حتی با بسیاری از کشورهای اطراف هم نتوانسته‌ایم شانه به شانه جلو رویم. به طور مثال هند دارای یک کنگره تاریخ با عمر هفتاد ساله است که در حدود سه هزار عضو دارد. یا ترکیه دارای یک انجمن تاریخ با شصت سال سابقه است. در حالی که ما هیچ کدام از اینها را در کشور نداریم و به هیچ وجه سرمایه‌گذاری و دقت لازم روی این کار نشده است. مسائلی مانند بحران هویت و مسئله جهانی شدن و امثال این، که هم اکنون در دنیا مطرح است، هشداري کافی است که به درس تاریخ به عنوان عامل مهمی در معنویت‌سازی و تقویت هویت ملی استفاده شود. عدم اطلاع کافی از احوال گذشتگان باعث عدم اطلاع از اهمیت و ارزش آثار به جا مانده از آنها می شود و در واقع تاریخ به مردم می آموزد که آنچه را که از گذشتگان خود دارند، حفظ کنند. اینکه ملتی تاریخ داشته باشد و تاریخ خود را حفظ کند از شاخصه‌های مهم فرهنگی در دنیاست و هنگامی که بخواهند ملتی را از حیث رشد و تعالی فرهنگی بسنجند، تاریخ آنها یکی از مهم‌ترین معیارهاست.
وضعیت ترجمه و تألیف کتب دانشگاهی در این رشته چطور است؟ تا چه حد توانایی تألیف کتب در داخل کشور وجود دارد؟
بدون شک، به جز در برخی از قسمتهایی که به تاریخ عمومی مربوط می‌شود، توانایی تألیف کتاب داریم، که شامل تاریخ ایران، تاریخ اسلام و تاريخ قدیم و جدید می‌شود. زمانی این رشته در ایران جدیدالتأسیس بود، و متنها یا جزوات مربوط به آن یا كاملاً ترجمه بود و یا به ميزان قابل توجهی متکی به ترجمه بود. دلیل آن هم این بود که در آن زمان در یک دوره طولانی در کشور تولیدات علمی در اين زمينه نداشتیم و مستشرقین از ما جلوتر بودند. ولی کم کم وضع تغییر کرد و در کنار حیات ترجمه، متنهای اصلی تاریخی یعنی نسخه‌های خطی مورد توجه قرار گرفت و روال تصحیح نسخه‌های خطی به‌وسیله علامه قزوینی و همایی و بهار و دیگران شروع شد و ادامه پیدا کرد. این موضوع باعث شد که بعد از حدود ۵۰ سال حجم عمده‌ای از نسخه‌های خطی که سندهای تاریخی محسوب می‌شوند، تصحیح شود و در اختیار علاقه‌مندان قرار گيرد. اما مرحله بعدي که انجام تألیفاتی بر اساس تحقیقات اروپایی و منابع خطی تصحیح شده باشد، با نوسانات بسیاری روبه‌رو بوده است. از جمله اینکه همه منابع مورد نیاز به‌طور کامل در اختیار نبوده و یک برنامه جامع ملی برای فراهم آوردن كل منابع تاریخی برای همه عرصه‌های تحقیقی نداریم. ولی نقطه قوتی هم هست و آن اینکه منابع ما رو به فزونی است و دسترسی به این منابع هر روز بیشتر می‌شود. اما توجه به کتابهایی که برای کنکور از آنها استفاده می‌شود، متأسفانه حجم زیادی از تلاشهای ذهنی دانشجویان را در برگرفته بدون اینکه هیچ گونه منطق و نتیجه مثبتی در برداشته باشد. مطالعه عمومی دانشجویان نیز چندان خوب نیست و وضع بازار کتاب هم این موضوع را نشان می‌دهد.
حتماً تاکنون کتابهای «سمت» را تدریس کرده‌اید؟
بله!
آنها را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
مسئله نقاط ضعف و قوت نیست. «سمت» یک مؤسسه نشر کتاب است. وظیفه دارد کتب علوم انسانی دانشگاهها را تأمین کند. لذا از نظر مراکز تولید کتاب با تنوع روبه‌رو هستیم. این موضوع این امکان را می‌دهد که هر محقق یا مدرس برای دسترسی به مواد درسی مورد نیاز، از مأخذهای بسیاری استفاده کند. «سمت» تا کنون توانسته قسمتهایی از مباحث علمی اين رشته را پوشش دهد و البته نمی‌توان از آن انتظار داشت که همه جوانب را پاسخگو باشد. به هر حال «سمت» هم با امکانات موجود در سطح کشور فعالیت کرده و توان و بار علمی موجود در کشور را به کار گرفته و نقش قابل توجهي در تولید متون علمی اين رشته داشته است.
از حضرتعالي كه بر ما منت گذاشتيد و ما را پذيرا شديد بي‌نهايت سپاس‌گزاريم.

"هدف از راه‌اندازي گروه ترجمه در «سمت»، كسب استقلال براي رشته مطالعات ترجمه است، تا بتوانيم در اين زمينه به‌طور تخصصي‌تري گام برداريم و از كلي‌گوييها و تكرار مكررات در اين رشته جلوگيري كنيم".
 دكترحسن ملانظر، مدير گروه ترجمه «سمت» و عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت مدرس، با اشاره به اينكه در ترجمه دو رشته داريم، گفت: "تربيت مترجم زبان انگليسي در مقطع كارشناسي و مترجمي زبان انگليسي در مقطع ارشد دو رشته در ترجمه هستند. نام اين رشته در اصل «مطالعات ترجمه» است كه هدف عمده آن پژوهش و تحقيق پيرامون مسائل ترجمه است".
 وي با ذكر اين نكته كه وضعيت آموزش اين رشته چندان مطلوب نيست، اظهار داشت: "يكي از علل مهم آن نداشتن استادان كافي و مسلط به دانش روز و مشكل ديگر قديمي بودن كتابهاي موجود اين رشته است. ما در تهيه كتابهاي جديد نيز با مشكل مواجهيم. وضعيت كتابهاي موجود چندان شايسته اين رشته نيست".
 مدير گروه ترجمه «سمت» در ادامه افزود: "كتابهاي اين رشته بيشتر تأليفي است چون تقريباً كتابي در دنيا وجود ندارد كه ترجمه انگليسي به فارسي (يا بر عكس) را آموزش داده باشد، لذا چاره‌اي جز تأليف كتاب در اين زمينه نيست".
 دكتر ملانظر در مورد اولويتهاي كاري اين گروه در «سمت» خاطرنشان كرد: "با توجه به كمبود شديد استاد متخصص اين رشته كه بتوانند كتابهاي مناسبي تأليف كنند، بهترين روش براي تهيه كتابهاي درسي اين رشته تكيه بر پژوهشهاي جمعي و فعاليت گروهي زير نظر استادان متخصص است. همچنين ما در «سمت» به دنبال نگارش كتابهايي براي مقطع كارشناسي ارشد هستيم".
 وي افزود: "معتقدم مترجمي كه به مسائل مربوط به حرفه خود در سطح جهاني آگاه‌تر است در اين شغل موفق‌تر خواهد بود و دانشجويان ترجمه و مترجمان كنوني بايد از تحولاتي كه در زمينه نظريات جديد ترجمه در جهان رخ داده و مي‌دهد باخبر باشند. در گذشته مسائل مربوط به ترجمه تحت انقياد نظريه‌ها و مباحث زبان‌شناسي مطالعه و بررسي مي‌شد اما امروزه مي‌بينيم كه ترجمه و پژوهشهاي مربوط به آن، حوزه مستقلي دارد".
 دكتر ملانظر در پايان اظهار داشت: "با توجه به مسائل مطرح شده يكي از برنامه‌هاي مهم اين گروه، تشويق دانشجويان ممتاز و صاحب‌نظر به نگارش كتابهاي جديد با مطالب جديد بر مبناي پژوهشهاي جمعي در ترجمه است به ويژه در سطح كارشناسي ارشد و دكترا. اميد داريم مركز پژوهشهاي ترجمه در كشور تأسيس شود كه يكي از فعاليتهاي عمده آن تحقيق در ترجمه و تأليف كتابهاي درسي بر مبناي اين تحقيقات باشد".

"سيستم فروش آنلاين كتابهاي «سمت» اوائل سال ۸۶ از طريق سايت اينترنتي سازمان، آغاز به فعاليت مي‌كند".
مرضيه اسفندياري، مدير فني سايت سازمان، با اعلام اين خبر گفت: "حدود يك سال بود كه به طور جدي برنامه‌ريزي براي فروش آنلاين را پيگيري مي‌كرديم. در اين راه موانع و مشكلاتي وجود داشت كه بايد برطرف مي‌شد و هماهنگيهايي بين واحد فروش و روابط عمومي سازمان و شركت طرف قرارداد براي پشتيباني اين امر بايد صورت مي‌گرفت".
وي در ادامه با اشاره به اينكه از زمان راه‌اندازي سايت سازمان، ايده خريد و فروش از طريق سايت وجود داشته، اظهار داشت: "پيش از اين ما روي سايت فقط معرفي كتاب داشتيم و متقاضي مي‌توانست از طريق شركت دانايي – توانايي كه آدرس و شماره تماس آن ارائه شده بود كتاب خود را دريافت كند. اما در سيستم جديد، كاربر از طريق سايت، كتاب مورد نظر خود را سفارش مي‌دهد و انتقال كتابها از طريق پست انجام مي‌شود و بدين طريق متقاضي يا با پست سفارشي و يا پيشتاز كتاب خود را در محل مورد نظرش دريافت مي‌كند".
مدير فني سايت «سمت» با ابراز اميدواري از اينكه سيستم فروش آنلاين مورد استقبال متقاضيان قرار گيرد و با اشاره به اهميت و جايگاه اينترنت در تسهيل امور، خاطرنشان ساخت: "سال به سال استقبال از روشهاي الكترونيكي خريد و فروش بيشتر مي‌شود. اما مخاطبان و خريداران كتابهاي ما بيشتر از رشته‌هاي علوم انساني هستند و ممكن است استقبال آنها از سيستم فروش آنلاين كمتر از رشته‌هاي فني باشد. با اين حال به دليل كمبود منابع درسي و كتاب در شهرستانها، اين سيستم جديد دسترسي دانشجويان و محققان شهرستانها را به كتابهاي «سمت» راحت‌تر مي‌كند. به‌علاوه در اين سيستم خريدار بدون هزينه كردن براي رفت و آمد و صرف وقت براي خريد، كتاب را خريداري و با پرداخت هزينه پست آن، سفارش خود را در محل مورد نظر تحويل مي‌گيرد".
وي در پايان يادآور شد كه امكان خريد هم به صورت استفاده از كارتهاي اعتباري و هم نقدي فراهم شده است.

"صنعت چاپ از نظر تربيت نيروي كار ماهر و انتقال دانش فني، فقير است و در اين زمينه كار اساسي و چشمگيري صورت نگرفته است".
 محمدرضا يعقوبي كارشناس مسئول چاپ و نشر «سمت» ضمن بيان مطلب فوق با تأكيد بر اهميت دانش فني در چاپ، گفت: "با مراجعه به مراكز نشر و چاپخانه‌ها يا با پيگيري يك كار چاپي به آساني مي‌توان متوجه اين كمبود شد. كمبودي كه هم در روندكيفيت كار چاپي، هم در روند استفاده بهينه و صحيح از ماشين‌آلات چاپي و مواد مصرفي تأثيرگذار است و از عمر مفيد آن مي‌كاهد. اين مشكلات دست به دست هم مي‌دهند و باعث بروز ضعفهاي ديگري در صنعت چاپ مي‌شوند كه در آينده نيز بيشتر احساس خواهد شد".
 وي در ادامه افزود: "صنعت چاپ يا بهتر است بگوييم هنر چاپ در كشور ما از سابقه نسبتاً طولاني برخوردار است كه به دوره صفويه برمي‌گردد و زودتر از بسياري از صنايع ديگر وارد كشور ما شده است. بر همين اساس انتظار مي‌رود اين صنعت از لحاظ نيروهاي كارامد و متخصص و رعايت استانداردهاي حرفه‌اي، نسبت به ساير صنايع از موقعيت بهتري برخوردار باشد".
 مسئول چاپ و نشر «سمت» خاطرنشان كرد: "كمبود آموزش عالي معتبر در رشته‌ چاپ در دوره‌هاي كوتاه‌مدت يا بلند‌مدت آموزش فني - حرفه‌اي به صورت برنامه‌ريزي شده و هدفمند در كشور، انتقال اين دانش را عمدتاً به آموزش استاد - شاگردي محدود كرده؛ در واقع نيروي كار آموزش ديده در سطح كارگري، مهندسي و عالي، تربيت نشده است. بايد با برنامه‌ريزيهاي گسترده و همه جانبه اين مشكلات را حل كرد تا در نهايت بتوان كار چاپي عرضه شده به بازار نشر را با كيفيت بهتر و مطابق با استانداردهاي تعريف شده، ارائه كرد".
 يعقوبي با اشاره به اينكه انتقال شفاهي اطلاعات محدوديتهاي بسياري دارد، گفت: "انسان نيازمند به برقراري ارتباط با ديگران و آيندگان است تا اطلاعات و پيامها را منتقل كند. انتقال شفاهي محدوديتهايي دارد مثل ضرورت حضور در مكان، صرف زمان و عدم قابليت استفاده از تصاوير، شكلها، نمودارها و ... و هر آن چيزي كه جنبه بصري دارد كه در برخي موارد ميسر نيست. در نتيجه امكان انتقال كامل اطلاعات كم مي‌شود. اما انتقال كتبي نه تنها اين محدوديتها را ندارد بلكه چاپ به عنوان وسيله اين انتقال يكي از راهكارهاي مؤثر در نگهداري، ترويج و انتقال اطلاعات است. بر اين اساس و با توجه به نيازهاي جامعه علمي، فرهنگي و آموزشي ما، حساسيتها و ظرايف چاپ كتاب بديهي به نظر مي‌رسد".
 وي در ادامه اضافه كرد: "كيفيت چاپ اهميت بسياري در ارائه كتاب به بازار دارد. كيفيت ظاهري كتاب بايد با محتوا هماهنگ باشد. كتابِ چشم نوازِ بدونِ محتوا، ماندگار نخواهد بود و عكس اين قضيه هم صادق است. همان‌گونه كه بايد محتواي كتاب توسط متخصص تهيه شود، ظاهر و كيفيت چاپ آن هم بايد توسط افراد آموزش ديده انجام شود تا محصولي مناسب به بازار عرضه شود".