دكتر محمود مهرمحمدي عضو شوراي عالي آموزش و پرورش، عضو شوراي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزش، عضو كميته واژهگزيني علوم تربيتي فرهنگستان زبان و ادب فارسي، عضو انجمن تحقيقات آموزش امريكا و عضو انجمن بينالمللي براي پيشرفت برنامه درسي است. وي ليسانس تكنولوژي صنعتي را در دانشگاه ايالتي كاليفرنيا و فوقليسانس تكنولوژي آموزشي را در همان دانشگاه گذرانده، مدرك دكتراي تخصصي برنامهريزي درسي و آموزشي را نيز از دانشگاه كاليفرنياي جنوبي دريافت كرده است.
با دكتر مهرمحمدي مؤلف كتاب نظريههاي برنامه درسي پيشرفته (سمت) به گفتگو نشستيم كه در پي ميآيد.
با دكتر مهرمحمدي مؤلف كتاب نظريههاي برنامه درسي پيشرفته (سمت) به گفتگو نشستيم كه در پي ميآيد.
******
براي ايجاد زيرساختهاي نظام آموزشي مطلوب، تدوين سند آموزش در تمامي مقاطع از دبستان، تا دانشگاه ضروري است. حضرتعالي در مصاحبهاي اعلام كرديد سند آموزش و پرورش كشور در حال تدوين است. آيا براي دانشگاهها تدوين اين سند ضرورتي ندارد؟
براي تحقق چشمانداز توسعه بيست ساله كشور همه دستگاهها بايد نسبت به تدوين برنامه راهبردي همت گمارند. هيچ دستگاهي مستثني نيست، گمان ميكنم سند توسعه علمي كشور در وزارت علوم تدوين شده است، هم اكنون نيز بحث از تدوين نقشه جامعه علمي كشور است كه در آيندهاي نه چندان دور تدوين خواهد شد.
به نظر ميرسد برنامهريزي درسي كشور در مقايسه با استانداردهاي پذيرفته شده جهاني از وضعيت مطلوبي برخوردار نباشد، علت آن را در چه مي بينيد؟
در نظام آموزشي ما، چه در آموزش و پرورش و چه آموزش عالي، وضعيت به مرور اميدوار كنندهتر ميشود. ليكن بايد توجه داشت كه كشور ما از نظر دانش برنامه درسي به عنوان يك حوزه علمي و آكادميك ضعيف است. از نظر برنامهريزي به معناي عملي گرچه نيازمند تحول هستيم اما وضعمان با ديگر كشورها خيلي متفاوت نيست.
طراحي و تدوين برنامهريزي درسي از چه شاخصههايي بايد برخوردار باشد؟
عمده شاخصهايي كه ميشود از آنها نام برد، عبارتاند از: متناسب بودن با نظام ارزشي و اعتقادي، تناسب با آرمانهاي توسعه در ابعاد مختلف و تناسب با نيازهاي حال. از خيلي شاخصهاي ديگر نيز ميتوان نام برد اما در يك كلام من از جهتگيري حالگرايي توأم با آيندهگرايي يا برنامه درسي حالگراي آيندهگرا صحبت به ميان آوردهام و معتقدم برنامه درسي بايد هم پاسخگوي نيازهاي حال باشد و هم پاسخگوي نيازهاي آينده. اين تز بيشتر براي آموزش عمومي مطرح است و اجراي آن البته كار سادهاي نيست و طراحي ويژهاي را ميطلبد.
ارزيابي جنابعالي از كتابهاي اين رشته كه تا كنون توسط «سمت» منتشر شده، چگونه است؟
«سمت» گامهاي خوبي برداشته است. اشكالات موجود فقط متوجه «سمت» نيست. من معتقدم براي رفع اشكالات منابع علمي در اين حوزه، انجمنهاي علمي مربوطه مثل انجمن مطالعات برنامه درسي، بايد ايفاي نقش كنند در حالي كه تا كنون چنين نبوده است. در «سمت» من پيشنهاد كردهام به استقبال ژانرهاي گوناگون منابع علمي آموزشي برويم و خود را از انحصار كتابهاي تأليفي يا ترجمه (در همه زمينههاي علمي) خلاص كنيم. توجه به اين موضوع ميتواند منشأ تحول مثبتي در كارهاي «سمت» باشد.
در حال حاضر چه كار تأليفي يا تحقيقي در دست اجرا داريد؟
در حوزه كتاب، كتابي با عنوان روششناسي مطالعات برنامه درسي كه با همكاري جمعي از صاحبنظران آماده شده و نوعي دايرةالمعارف روششناسي پژوهش در حوزه مطالعات برنامه درسي است و در آينده نزديك توسط پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش به چاپ خواهد رسيد. كتاب ديگري با عنوان نظريههاي برنامه درسي پيشرفته به زودي در «سمت» منتشر خواهد شد. كتاب بازانديشي فرايند ياددهي- يادگيري با تجديد نظر اساسي را انتشارات مدرسه چاپ خواهد كرد و كتاب برنامه درسي، نظرگاهها، رويكردها و چشماندازها با تجديد نظر اساسي و به طور مشترك توسط انتشارات آستان قدس رضوي و «سمت» منتشر خواهد شد. در زمينه پژوهش بايد عرض كنم مهمترين كار پژوهشي كه در حال حاضر در دست اقدام است تدوين برنامه راهبردي توسعه آموزش و پرورش كشور در افق چشمانداز بيست ساله است كه از آن به عنوان سند ملي آموزش و پرورش نام برده ميشود. پژوهش ديگري را به تازگي آغاز كردهايم با عنوان «ارائه الگوي مطلوب آموزش علوم انساني در دانشگاههاي كشور» كه به سفارش وزارت علوم اين پژوهش انجام ميشود و بالاخره در ذيل مطالعات مربوطه به سند ملي آموزش و پرورش مطالعهاي در نظر گرفته شده با عنوان «ارائه الگوي نظري مطلوب براي نظام برنامهريزي درسي كشور» كه مسئوليت اين كار پژوهشي هم با بنده است.
از جنابعالي سپاسگزاريم كه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد.
براي تحقق چشمانداز توسعه بيست ساله كشور همه دستگاهها بايد نسبت به تدوين برنامه راهبردي همت گمارند. هيچ دستگاهي مستثني نيست، گمان ميكنم سند توسعه علمي كشور در وزارت علوم تدوين شده است، هم اكنون نيز بحث از تدوين نقشه جامعه علمي كشور است كه در آيندهاي نه چندان دور تدوين خواهد شد.
به نظر ميرسد برنامهريزي درسي كشور در مقايسه با استانداردهاي پذيرفته شده جهاني از وضعيت مطلوبي برخوردار نباشد، علت آن را در چه مي بينيد؟
در نظام آموزشي ما، چه در آموزش و پرورش و چه آموزش عالي، وضعيت به مرور اميدوار كنندهتر ميشود. ليكن بايد توجه داشت كه كشور ما از نظر دانش برنامه درسي به عنوان يك حوزه علمي و آكادميك ضعيف است. از نظر برنامهريزي به معناي عملي گرچه نيازمند تحول هستيم اما وضعمان با ديگر كشورها خيلي متفاوت نيست.
طراحي و تدوين برنامهريزي درسي از چه شاخصههايي بايد برخوردار باشد؟
عمده شاخصهايي كه ميشود از آنها نام برد، عبارتاند از: متناسب بودن با نظام ارزشي و اعتقادي، تناسب با آرمانهاي توسعه در ابعاد مختلف و تناسب با نيازهاي حال. از خيلي شاخصهاي ديگر نيز ميتوان نام برد اما در يك كلام من از جهتگيري حالگرايي توأم با آيندهگرايي يا برنامه درسي حالگراي آيندهگرا صحبت به ميان آوردهام و معتقدم برنامه درسي بايد هم پاسخگوي نيازهاي حال باشد و هم پاسخگوي نيازهاي آينده. اين تز بيشتر براي آموزش عمومي مطرح است و اجراي آن البته كار سادهاي نيست و طراحي ويژهاي را ميطلبد.
ارزيابي جنابعالي از كتابهاي اين رشته كه تا كنون توسط «سمت» منتشر شده، چگونه است؟
«سمت» گامهاي خوبي برداشته است. اشكالات موجود فقط متوجه «سمت» نيست. من معتقدم براي رفع اشكالات منابع علمي در اين حوزه، انجمنهاي علمي مربوطه مثل انجمن مطالعات برنامه درسي، بايد ايفاي نقش كنند در حالي كه تا كنون چنين نبوده است. در «سمت» من پيشنهاد كردهام به استقبال ژانرهاي گوناگون منابع علمي آموزشي برويم و خود را از انحصار كتابهاي تأليفي يا ترجمه (در همه زمينههاي علمي) خلاص كنيم. توجه به اين موضوع ميتواند منشأ تحول مثبتي در كارهاي «سمت» باشد.
در حال حاضر چه كار تأليفي يا تحقيقي در دست اجرا داريد؟
در حوزه كتاب، كتابي با عنوان روششناسي مطالعات برنامه درسي كه با همكاري جمعي از صاحبنظران آماده شده و نوعي دايرةالمعارف روششناسي پژوهش در حوزه مطالعات برنامه درسي است و در آينده نزديك توسط پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش به چاپ خواهد رسيد. كتاب ديگري با عنوان نظريههاي برنامه درسي پيشرفته به زودي در «سمت» منتشر خواهد شد. كتاب بازانديشي فرايند ياددهي- يادگيري با تجديد نظر اساسي را انتشارات مدرسه چاپ خواهد كرد و كتاب برنامه درسي، نظرگاهها، رويكردها و چشماندازها با تجديد نظر اساسي و به طور مشترك توسط انتشارات آستان قدس رضوي و «سمت» منتشر خواهد شد. در زمينه پژوهش بايد عرض كنم مهمترين كار پژوهشي كه در حال حاضر در دست اقدام است تدوين برنامه راهبردي توسعه آموزش و پرورش كشور در افق چشمانداز بيست ساله است كه از آن به عنوان سند ملي آموزش و پرورش نام برده ميشود. پژوهش ديگري را به تازگي آغاز كردهايم با عنوان «ارائه الگوي مطلوب آموزش علوم انساني در دانشگاههاي كشور» كه به سفارش وزارت علوم اين پژوهش انجام ميشود و بالاخره در ذيل مطالعات مربوطه به سند ملي آموزش و پرورش مطالعهاي در نظر گرفته شده با عنوان «ارائه الگوي نظري مطلوب براي نظام برنامهريزي درسي كشور» كه مسئوليت اين كار پژوهشي هم با بنده است.
از جنابعالي سپاسگزاريم كه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد.
+ نوشته شده توسط تورج رهبر(دبیر گروه باستانشناسی) در چهارشنبه 1386/05/24
|
هدف اصلي از نگارش كتاب 
كاربردي بودن، ارائه مثالهاي مختلف، طرح نوآوريهاي آموزشي اخير و معرفي منابع تكميلي در پايان هر فصل از جمله محاسن اين كتاب است. كتاب از ده فصل تشكيل شده است. كمك به يادگيري دانشجويان، يادگيري دانشجو محور، تدريس در گروههاي كوچك، تدريس در گروههاي بزرگ، ارائه سخنراني يا مقاله در كنفرانس، تدريس كلاسهاي عملي و آزمايشگاه، آماده كردن مطالب يادگيري و ياددهي و استفاده از فناوري، برنامهريزي درسي، ارزيابي دانشجويان و ارزشيابي از تدريس و يادگيري عنوان فصلهاي اين كتاب است. وجود واژهنامهاي در پايان كتاب بر جامعيت آن افزوده است.
كتاب 
هاشم فردانش