به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، كتاب حاضر شامل دو بخش فارسي و انگليسي به منظور تسلط دانشجويان دوره تربيت مترجم زبان انگليسي و نيز ساير علاقمندان به اصول، ضوابط، شيوهها و فرايندهاي ساخت واژه يا واژهشناسي انگليسي و فارسي تدوين شده است.
به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، كتاب حاضر شامل دو بخش فارسي و انگليسي به منظور تسلط دانشجويان دوره تربيت مترجم زبان انگليسي و نيز ساير علاقمندان به اصول، ضوابط، شيوهها و فرايندهاي ساخت واژه يا واژهشناسي انگليسي و فارسي تدوين شده است. دكترحسن ملانظر، مدير گروه ترجمه «سمت» و عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت مدرس، با اشاره به اينكه در ترجمه دو رشته داريم، گفت: "تربيت مترجم زبان انگليسي در مقطع كارشناسي و مترجمي زبان انگليسي در مقطع ارشد دو رشته در ترجمه هستند. نام اين رشته در اصل «مطالعات ترجمه» است كه هدف عمده آن پژوهش و تحقيق پيرامون مسائل ترجمه است".
وي با ذكر اين نكته كه وضعيت آموزش اين رشته چندان مطلوب نيست، اظهار داشت: "يكي از علل مهم آن نداشتن استادان كافي و مسلط به دانش روز و مشكل ديگر قديمي بودن كتابهاي موجود اين رشته است. ما در تهيه كتابهاي جديد نيز با مشكل مواجهيم. وضعيت كتابهاي موجود چندان شايسته اين رشته نيست".
مدير گروه ترجمه «سمت» در ادامه افزود: "كتابهاي اين رشته بيشتر تأليفي است چون تقريباً كتابي در دنيا وجود ندارد كه ترجمه انگليسي به فارسي (يا بر عكس) را آموزش داده باشد، لذا چارهاي جز تأليف كتاب در اين زمينه نيست".
دكتر ملانظر در مورد اولويتهاي كاري اين گروه در «سمت» خاطرنشان كرد: "با توجه به كمبود شديد استاد متخصص اين رشته كه بتوانند كتابهاي مناسبي تأليف كنند، بهترين روش براي تهيه كتابهاي درسي اين رشته تكيه بر پژوهشهاي جمعي و فعاليت گروهي زير نظر استادان متخصص است. همچنين ما در «سمت» به دنبال نگارش كتابهايي براي مقطع كارشناسي ارشد هستيم".
وي افزود: "معتقدم مترجمي كه به مسائل مربوط به حرفه خود در سطح جهاني آگاهتر است در اين شغل موفقتر خواهد بود و دانشجويان ترجمه و مترجمان كنوني بايد از تحولاتي كه در زمينه نظريات جديد ترجمه در جهان رخ داده و ميدهد باخبر باشند. در گذشته مسائل مربوط به ترجمه تحت انقياد نظريهها و مباحث زبانشناسي مطالعه و بررسي ميشد اما امروزه ميبينيم كه ترجمه و پژوهشهاي مربوط به آن، حوزه مستقلي دارد".
دكتر ملانظر در پايان اظهار داشت: "با توجه به مسائل مطرح شده يكي از برنامههاي مهم اين گروه، تشويق دانشجويان ممتاز و صاحبنظر به نگارش كتابهاي جديد با مطالب جديد بر مبناي پژوهشهاي جمعي در ترجمه است به ويژه در سطح كارشناسي ارشد و دكترا. اميد داريم مركز پژوهشهاي ترجمه در كشور تأسيس شود كه يكي از فعاليتهاي عمده آن تحقيق در ترجمه و تأليف كتابهاي درسي بر مبناي اين تحقيقات باشد".
وي دوره دكتراي رشته زبانشناسي كاربردي را در انگلستان ميگذراند. «مشكلات دانشجويان ايراني در زمينه يادگيري زبان انگليسي» موضوع پاياننامه اين استاد دانشگاه است.
من تا كنون ۹ كتاب درسي و كمكدرسي در زمينه زبانشناسي و آموزش زبان تأليف كردهام كه آواشناسي يكي از آنهاست كه در «سمت» هم تدوين شده است. اين كتاب به رفع مشكلات تلفظي دانشجويان ايراني كمك كرده و آنها را با موضوعات مختلف علم آواشناسي آشنا ميسازد. اين اثر با استقبال خوب دانشجويان و استادان زبانهاي خارجي مواجه شده كه تا كنون چندين بار تجديد چاپ شده است.
مهمترين معضل پيش روي استادان و نويسندگان كتابهاي درسي ما را چه ميبينيد؟
نبود فضا و امكانات كافي براي فعاليتهاي علمي و پژوهشي يكي از مهمترين مسائل استادان است. وقتي ميخواهيم كه استاد ما وقت خود را در دانشگاه بگذراند بايد امكانات لازم را هم فراهم كنيم. علاوه بر اين نبود انگيزه كافي يكي از دلايلي است كه باعث ميشود استادان ما كمتر به امر تأليف و ترجمه روي آورند. استادي كه ميخواهد يك سال يا بيشتر از آن براي ترجمه كتاب درسي زمان بگذارد و حقالتأليف كمي دريافت كند ميتواند از طريق حقالتدريس چندين برابر اين دريافتي را داشته باشد. بحث امتياز براي ارتقاي استادان هم يكي ديگر از مشكلات مؤلفان و مترجمان ماست. طبق آييننامه وزارت علوم، امتيازي كه تأليف اثر براي مؤلف دارد به ترجمه تعلق نميگيرد. استاد در اين مورد حتي ترجيح ميدهد به جاي ترجمه يك كتاب سيصد يا چهارصد صفحهاي به سراغ يك مقاله پژوهشي چند صفحهاي برود.
چه پيشنهادي براي بهبود اين روند داريد؟
اصلاح آييننامههاي ترفيع و ارتقاي استادان به ويژه در رشتههاي علوم انساني بسيار راهگشاست. از لحاظ مالي هم بايد حقوق مؤلفان و مترجمان محفوظ مانده و نظر آنها تأمين شود.
وضعيت عمومي كتابهاي درسي زبان انگليسي را چطور ميبينيد؟
با همت و تلاش «سمت» بهبود چشمگيري در اين كتابها ايجاد شده ولي بايد آثار بهتر معرفي شود. اميدواريم در آينده شاهد بهبود كيفي و روزافزون كتابهاي اين سازمان باشيم.
چه برنامه پژوهشي در دست اجرا داريد؟
در حال حاضر مشغول تهيه يك فرهنگ دو زبانه هستيم كه تفاوتهاي شاخصي با فرهنگهاي موجود دارد و ميتواند پاسخگوي بسياري از نيازهاي دانشجويان زبان انگليسي بهخصوص در زمينه ترجمه باشد.
با سپاس از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد.



كتاب انگليسي براي دانشجويان رشته فوريتهاي پزشكي براي آشنايي بيشتر دانشجويان با لغات و اصطلاحات و متون تخصصي انگليسي رشته فوريتهاي پزشكي تدوين شده است. اين اثر از ده فصل تشكيل و هر فصل در سه بخش تنظيم شده است. دو متن اول و پرسشهايي كه در ادامه آنها آمده توان درك مطلب و مهارت زباني دانشجو را ميآزمايد و متن سوم مهارت او را در ترجمه و يافتن معادلهاي صحيح براي واژگان و اصطلاحات تخصصي محك ميزند.اين كتاب براي دانشجويان رشته فوريتهاي پزشكي به عنوان منبع اصلي درس «زبان تخصصي» و به ارزش يك واحد تدوين شده است.
هر دانشجويي براي استفاده از منابع لاتين درسي به لغتنامه انگليسي نيازمند
است. كتاب شيوه استفاده از فرهنگ واژگان
انگليسي
براي استفاده راحتتر و تخصصيتر دانشجويان كليه رشتهها از
لغتنامهها در مقاطع مختلف تحصيلي به عنوان يك منبع كمكدرسي تدوين شده است. مؤلف
در شانزده فصل سعي دارد بخشهاي مختلف يك لغتنامه و امكانات آن را توضيح دهد. چگونگي
دستيابي به معني لغتها، زبانهاي فعل، اطلاعات گرامري، تلفظ، ريشه كلمه، توضيح
اصطلاحات، مشخص كردن عبارتهاي فعلي دائمي و كلمات مترادف و متضاد از جمله مباحثي
است كه در اين كتاب مطرح شده و راهنماييهاي لازم را به دانشجويان داده است. مخاطبان
ويژه اين كتاب دانشجويان رشتههاي آموزش زبان انگليسي هستند. اين اثر دومين كار
مشترك «سمت» و دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ـ درماني استان اصفهان
است.





دکتر امیر علی نجومیان مدیر گروه ادبیات انگلیسی «سمت» با بیان مطلب فوق گفت: "يازده عنوان كتاب تا به امروز در حوزه ادبيات انگليسي در «سمت» منتشر شده است".
وی افزود: "درسهای نمايشنامه ۱ و ۲ داستان كوتاه، مكتبهاي ادبي، نقد ادبي ۱ و ۲ و شعر ساده از جمله عناوين در مرحله تأليف هستند".
مدیر گروه ادبیات انگلیسی «سمت» تأکید کرد: "تلاش ميكنيم مؤلفان را به بازنويسي و به روز كردن كتابهاي خود ترغيب كنيم. با اينكه اين مسئله وقت و هزينه برای سازمان خواهد داشت اما در درازمدت سطح كيفي آثار چاپ شده را بالا خواهد برد".
وی افزود: "در مواردي كه ميبينيم ميتوان در يك موضوع، اثري با كيفيت محتوايي بهتري تدوين كرد به آثاري كه قبلاً چاپ شده اكتفا نميكنيم و قراردادهاي جديد ميبنديم".
نجومیان به برنامههای آتی این گروه اشاره کرد و گفت: "قصد داريم در حوزه ادبيات انگليسي به كتابهاي مرجع، مباني نظري و مباحث تخصصيتر هم وارد شویم. اين گونه كتابها البته مخاطب كمتري دارد اما با سیاستهای جدید نظام آموزش عالي در جهان (و تا حدودي در ايران) همسو است. در حال حاضر سياست نظام آموزشی ما اين است كه براي يك درس دو واحدي به يك كتاب درسي اكتفا نشود و بخشي از كار دانشجو مطالعه كتابها و مقالات تخصصي ديگر و بحث آنها در كلاس باشد. به هر جهت، «سمت» ميتواند به اين حوزه هم وارد شود. البته اين كار با اهداف مركز تحقيق و توسعه علوم انساني هم، در يك راستا قرار ميگيرد".
وی در ارزیابی عملکرد بخش زبانهای انگلیسی «سمت» خاطر نشان کرد: "به نظر من سازمان در زمينه كتابهاي انگليسي با اهداف ويژه ESP فوقالعاده موفق بوده و بار مهمي را به دوش كشيده است. در حوزههاي ديگر هم با توجه به مشكلات تأليف كتاب به زبان انگليسي موفق بوده است. در حوزه ادبيات انگليسي به جز چند مورد كتاب كه در گذشته شتابزده به چاپ رسيدهاند آثار «سمت» معمولاً براي استادان دانشگاهها در اولويت تدريس قرار دارد. البته نباید فراموش کرد به دليل تعداد بسيار كم متخصص در حوزه ادبيات انگليسي در ايران و اين واقعيت كه نگارش كتاب در اين حوزه مستلزم تخصص و مهارت ويژهاي است، حوزه بسيار مشكلي براي تأليف كتاب است".
نجومیان گفت: "«سمت» بايد بيش از پيش به تدوين كتابهاي مرجع، نظري و تخصصيتر بپردازد. بايد تلاش كنيم هر چه بيشتر مباحث نظري علوم انساني بومي شوند و نگاه سازمان به سوي طرح مسائل بومي با استفاده از نظريات مطرح جهاني باشد. بازنويسي و به روز كردن كتابهاي چاپ شده كماكان ادامه يابد. همچنین به جنبههاي هنري كتاب مانند طرح جلد و ساختار صفحهبندي هميشه بايد توجه كرد چرا که كتاب بايد جذابيت بصري داشته باشد".
وی ارسال كتابهاي هر رشته را به طور رايگان براي استادانی كه در آن رشته تدريس ميكنند در معرفی آثار بسیار مؤثر دانست و افزود: "تهيه يك بانك اطلاعاتي درباره مؤلفان و پژوهشگران هر موضوع علوم انساني و دعوت از آنان ميتواند بسيار مفيد باشد".
وی در پایان با اشاره به گذشت یک سال از اولین همایش ESP، تاکید کرد: "اين همايش از اهميت زيادي برخوردار بود چون بر خلاف بيشتر همايشهايي كه برگزار ميشوند و حوزههاي وسيعي را بدون ارائه نتيجه و راهكار پوشش ميدهند، اين همايش هدف دقيقي داشت و به نتايج دقيقي هم رسيد. كوچكترين تأثير آن هم جلب توجه استادان و مسئولان امر به اين موضوع مهم در نظام دانشگاهي ايران است. البته فكر ميكنم در كيفيت آثار در دست تأليف هم حتماً مؤثر خواهد بود".
- اصطلاحات و تعبیرات در ترجمه - غفار تجلی، انتشارات سمت
- Theories of Translation and Interpretation - دکتر علی میرعمادی، انتشارات سمت
- بررسی ترجمه متون اسلامی ۱ - دکتر اناری، انتشارات سمت
- بررسی ترجمه متون اسلامی ۲ - دکتر الهی قمشه ای، انتشارات سمت
ويراسته ديويد ر. هال و آن هِوينگز، چاپ سال 2001، لندن، انتشارات راتلج و كيگان پل، XIV + 289 ص، وزيري، 22000 ريال*
مجيد فتاحيپور
دانشگاه تربيت مدرس
majifata@yahoo.com
منبع : سخن سمت ۱۲
مقدمه
كتاب نوآوريها در آموزش زبان انگليسی فارغ از نام خود حاوی مطالبی فاخر، با ارتباط موضوعي جالب توجه، در باب برنامه و مطالب درسی است. ويراستار اين کتاب مجموعهای از جديدترين مقالات را در اين زمينه با نظم معنيداري در 4 بخش و 22 فصل گرد آورده كه بهگونهای تحسينبرانگيز مباحث اين زمينة علمي را پوشش ميدهد. اين مقالات عمدتاً به دليل باريکبيني و همهجانبهنگري بيسابقه در ارائة نظريات، به مجلات پژوهشي دهة نود راه يافتهاند. بنابراين مقالاتي که در اين کتاب به چاپ رسيدهاند طيفي را که به بيش از ده سال تحول اساسي سايه افکنده، مورد خطاب قرار داده و به مضاميني که طرحي نو اما رسا و جدي را پروراندهاند، دوام و قوام ميبخشند. اين طيف از يکسو به سال 1990 و بيان ضروريات تحقيق با مرور دستاوردهاي پيشينيان در اين زمينه محدود ميشود و از سوي ديگر به چالشهاي سالهاي پاياني قرن و آغازين هزارة جديد ميپردازد. در اين ميان مقالة يکي از ويراستاران (هوينگز) مربوط به سال 2001، يعني سال نشر اين کتاب، نيز آمده است.
نخست با نگاهي گذرا به بخشهاي كتاب چنين بر ميآيد که مؤلف در بخش اول به جهتگيریهای کلی برنامة درسی در زمان ما میپردازد که در آن با بيان ضروريات يک برنامة درسی ارتباطگرا1 بحث را آغاز کرده و در گام دوم به بحث مديريت فرايند يادگيری میپردازد. سپس اهميت واژگان در يک برنامة درسی بهطور نمونه گوشزد میشود. درگام بعد برنامة درسی در بستری فراتر از آنچه پيشتر گفته شد، با تمام ويژگيهايش، در متن طرح میشود. سپس شکل استفاده از فنّاوري جديد و ابزارهای امروزين مثل کامپيوتر و پايگاه عظيم دادهها2، به بررسی و مباحثه گذاشته میشود. در پايان، رويکردهايي که براي مطالعه و مهارت نوشتن در دانشگاه مطرح است بهطور عملي سرمشق قرار ميگيرد.
بخشهاي بعد، از حول محور مفاهيم محض پايه فاصله گرفته و ويژگيهاي اجرايي و عملي را با نگاهي نافذ بررسي کرده است. مثلاً در بخش دوم به يکی از مباحث که دغدغة جهان امروز است پرداخته شده و تکامل اين مسائل در حيطة برنامهريزی درسی به بوتة نقد درآمده است. اين بخش محدوديتهای سياسی و سازماني ـ مؤسساتیِ حاکم بر برنامهريزی درسی را در هفت مقالة برگزيده تصوير کرده که هر يک از ارائة راه حل عملی در کنار تدارك چشماندازی وسيعتر برخوردار است. گرچه راه حلهای علمی و عملی در گرهگشايی محدوديتها کم و بيش بهصورت متناسب با هر مورد بيان شده، اما در بخش سوم بهطور اخص و با رويکردی پايهاي، تغيير اجتنابناپذير در برنامة درسی را مستلزم برنامهريزی و اجرای همة افرادِ دخيل دانسته است كه بهطور حرفهاي درگير مسائل آموزشي هستند و در اين راه، طرح مباحث فرهنگی، شناسايي چارچوبهای فرايندی و اجراي تحقيقات عملیِ کلاسی را، چراغ راه قرار داده است. در اينجا با آوردن مثالی واقعی از برنامة مهاجرت به استراليا، دامنة کاربرد و حيطة اثر عوامل را نشان داده است. سپس به توليد مطالب درسی در نظريه و عمل پرداخته و نقش ابزار نوين، مثل يادگيري زبان را به كمك كامپيوتر3 در نوآوريهای برنامه درسي انکارناپذير دانسته است. در پايان يعنی بخش چهارم راهکارهايی ارائه شده که ما میتوانيم راهبری فرايند تغيير را ارزشيابی کنيم. از لوازم اين کار هدفگذاری برای ارزشيابی است که به مدد آن ضمن نقد خود و برنامه خويش، اجازه دهيم راه پيش رويمان روشنتر و کمتر با آزمون و خطا همراه باشد. بررسي محتواي بخشها شايسته نازکبيني در تفصيل فصول متشکله آن است که هرکدام به شيوه خود به طرح و شرح مضامين مطلوب نويسنده خود ميپردازند.



